Gnostische Evangelies

 - Zijn Deze Betrouwbaar?

U bent hier: Religie >> Gnostische Evangelies 2

(Lees Eerst Gnostische Evangelies Deel 1)

Gnostische Evangelies - Het Evangelie van Thomas
Hoewel de Gnostische evangelies die tot nu toe zijn bekeken als belangrijk en beschikbaar voor veel vruchtbaar onderzoek worden beschouwd, is het merendeel van de energie van de schriftgeleerden (en de populaire opinie) gericht op het Evangelie van Thomas. In zekere zin is de term "evangelie" hier eveneens verkeerd toegepast, want er bestaat geen verhalend element in deze losse verzameling van 114 zegswijzen waaruit Het Evangelie van Thomas bestaat.⁸ Feitelijk "kan geen verzameling van uitspraken van Jezus correct een Evangelie genoemd worden omdat deze vanwege zijn aard geen vertelling van de passie bevat", wat de "kern van het essentiële evangelie" is. ⁹

Hoewel dit evangelie wordt geïntroduceerd als "de verborgen zegswijzen die de levende Jezus sprak en die Judas Thomas de Tweeling vastlegde", is deze toeschrijving aan Thomas hoogst waarschijnlijk onjuist.¹⁰ De losse structuur van Thomas maakt het moeilijk om een overkoepelend theologisch thema te ontdekken, maar het kan beschreven worden als een evangelie van wijsheid, waarin "de Jezus van [het Evangelie van] Thomas inzicht uit de klaterende bron van wijsheid uitreikt (zegswijze 13), de waarde van profetie en zijn vervulling wegcijfert (zegswijze 52), verkondigingen die met de eindtijd en de apocalyps te maken hebben bekritiseert (zegswijzen 51, 113), en een weg naar de verlossing aanbiedt door middel van een treffen met de zegswijzen van 'de levende Jezus'." ¹¹ Als de zegswijzen in Thomas en de andere Gnostische evangelies werkelijk authentiek zijn (zoals vele schriftgeleerden veronderstellen), en als de authentieke zegswijzen van Jezus werkelijk gezaghebbend zijn (zoals evangelische Christenen over de hele wereld veronderstellen), dan ontstaat er een probleem. Want het is duidelijk dat zelfs de kortste behandeling van de Gnostische evangelies volstaat om de scherpe onenigheid, zelfs tegenstrijdigheid, aan te tonen tussen de Jezus van het canon en de Jezus van de Nag Hammadi. In het licht van deze moeilijkheid lijkt het gepast om de betrouwbaarheid van de gecanoniseerde evangelies kort te bespreken, en om hun status vervolgens te vergelijken met die van de Gnostische evangelies.

Zijn de Gnostische Evangelies Betrouwbaar?

De Betrouwbaarheid van de Evangelies uit het Nieuwe Testament
Bij het evalueren van de betrouwbaarheid van Bijbelse teksten, in het bijzonder op het gebied van de overlevering en het behoud van manuscripten, zijn twee standaarden nuttig. Deze standaarden zijn de authenticiteit, in dit geval refererend aan de waarheid over het auteurschap van een bepaalde bijbelse tekst; en echtheid, refererend aan de waarheid wat betreft inhoud.¹² Met de standaarden waartegen de Bijbel zichzelf afspiegelt als gegeven, dat wil zeggen "Elke schrifttekst is door God geïnspireerd en kan gebruikt worden om onderricht te geven, om dwalingen en fouten te weerleggen, en om op te voeden tot een deugdzaam leven" (2 Timoteüs 3:16), is het duidelijk dat een boek zowel echt als authentiek moet zijn om als canoniek te kunnen worden beschouwd. Gebrek aan ruimte weerhoudt ons ervan om hier een volledig onderzoek van de beweringen over de betrouwbaarheid van de gecanoniseerde evangelies af te drukken, maar de lezer wordt aangemoedigd om één van de vele nuttige teksten die over dit onderwerp zijn geschreven te raadplegen (een voorbeeld is A General Introduction to the Bible, oftewel Een Algemene Introductie tot de Bijbel, door Geisler en Nix).

Zijn de Gnostische Evangelies Canoniek?
Als het aangenomen kan worden dat de gecanoniseerde evangelies zowel echt als authentiek zijn (en dus betrouwbaar), dan is het alleen maar logisch om te vragen of de Gnostische evangelies zelf canoniek zijn. Want als zij werkelijk canoniek zijn, en als gecanoniseerde evangelies betrouwbaar zijn, dan zijn de Gnostische evangelies dus duidelijk ook betrouwbaar (laten we voor nu de negatieve implicaties die een dergelijke conclusie zou inhouden met betrekking tot de onderlinge samenhang van het bijbelse verslag als geheel buiten beschouwing laten). Maar, jammer genoeg is het zo dat het enige dat iemand over de betrouwbaarheid van de Gnostische evangelies kan zeggen is dat deze zwaar tekortschiet ten opzichte van de canonieke standaard.

Neem bijvoorbeeld Het Evangelie van Thomas. Omdat dit het meest interessant is, en omdat dit de meest bevoorrechte status onder de zogenaamde gnostische evangelies lijkt te hebben verworven, zou een nadere beschouwing van de betrouwbaarheid van Thomas (of een gebrek hieraan) meer licht kunnen werpen op de Gnostische evangelies, en misschien zelfs wel de hele Nag Hammadi verzameling. Als het bijvoorbeeld kan worden aangetoond dat de geloofwaardigheid van Thomas te lijden heeft onder serieuze uitdagingen, dan bestaat er een reden om te overwegen om de meeste andere, zoniet alle andere Gnostische geschriften eveneens af te wijzen, op zijn minst op het gebied van wat bruikbaar is voor geloof en geloofsuitoefening.

Bezit Het Evangelie van Thomas dan de primaire karakteristiek van inspiratie, apostolische autoriteit? Het lijkt erop dat het antwoord op deze vraag negatief is. Ondanks alle aandacht die aan Thomas wordt besteed, lijkt de consensus onder de schriftgeleerden te zijn dat de toeschrijving aan Judas Thomas de Tweeling bijna zeker onjuist is. De eerste klap die aan het vermeende apostolische auteurschap van Thomas wordt toegediend is de late datum van het vermoedelijke schrijven. Schriftgeleerden die het niet eens zijn met deze schatting, waarvan er op zijn minst één een algemeen bekend voorstander van Thomas is,¹³ lijken te denken dat de onafhankelijke onderdelen van Thomas (de onderdelen die niet rechtstreeks overeenkomen met het gecanoniseerde materiaal) op een bron wijzen die ouder zou zijn dan die van de evangelies uit het Nieuwe Testament - een tekst die parallel aan of zelfs vóór de Q bron geschreven zou zijn.¹⁴ Maar, "de meer voor de hand liggende interpretatie van de Nag Hammadi documenten is dat deze allemaal typisch syncretisch van aard zijn" en als zodanig "volledig verklaarbaar zijn in termen van wat we nu weten over het Gnosticisme uit de tweede en derde eeuw."¹⁵ Het is daarom plausibel dat Thomas ouder is dan de gecanoniseerde evangelies en deze van informatie voorzag; maar het is waarschijnlijker dat dit evangelie stukjes en beetjes uit een breed scala aan religieuze invloeden in zich opnam.

Verder bewijs voor een onjuiste toeschrijving van dit evangelie komt zelfs in de meest enthousiaste onderzoekers van Thomas naar boven. Eén bepaalde schriftgeleerde probeert niet om zijn argumenten voor het apostolische auteurschap van Thomas onder stoelen of banken te steken wanneer hij de echtheid ervan bespreekt, maar probeert in plaats daarvan dit evangelie op gelijke hoogte te stellen met de gecanoniseerde evangelies door hun oorsprong in diskrediet te brengen. Want als feitelijk "weinig [schriftgeleerden] vandaag de dag geloven dat tijdgenoten van Jezus de evangelies van het Nieuwe Testament schreven" en "we alleen weten dat deze schrijfsels aan apostelen...of volgelingen van de apostelen zijn toegeschreven", dan brengt het verkondigen dat de "Gnostische auteurs op dezelfde manier hun geheime schrijfsels toeschreven aan verschillende discipelen" geen schade toe aan aan de autoriteit van de Gnostische evangelies.¹⁶ Maar er bestaat, zoals we gezien hebben, onvoldoende reden voor een dergelijk scepticisme wat betreft de oorsprong van de gecanoniseerde evangelies. Daarom kan Het Evangelie van Thomas, ondanks de beste pogingen van schriftgeleerden om deze op hetzelfde niveau te plaatsen als de gecanoniseerde evangelies, bij lange na niet tippen aan de beweringen voor de autoriteit die deze laatsten genieten.

Lees Nu Gnostische Evangelies Pagina 3!

Creëer een 'SOCIAL BOOKMARK'!   Backflip   BlinkBits   Blinklist   blogmarks   del.icio.us   digg   Furl   Raw Sugar   reddit   Shadows   Simpy   Spurl   Technorati   Yahoo My Web   More...   |    WAT IS DIT?